ಪ್ರವಾಹ, ಭೂಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಭಾರತ-ಚೀನಾ-ಅಮೆರಿಕವೇ ಹೊಣೆ?; ‘ದಾನ ಬೇಡ, ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿ’ ಎಂದ ನೇಪಾಳ

ಕಠ್ಮಂಡು: ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತದಿಂದ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿ ಅನುಭವಿಸಿರುವ ನೇಪಾಳ ಇದೀಗ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ನ್ಯಾಯದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದೆ. ಭಾರತ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೇಪಾಳದಂತಹ ಹಿಮಾಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪದ ಬಳಿಕ ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ಆಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.

‘ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗೆ ನಾವು ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಗಿದೆ’

ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದ ಕೊಡುಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ, ಹಿಮನದಿಗಳ ಕರಗುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ನೇಪಾಳದ ವಾದ.

ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ, ಭೂಕುಸಿತ ಸೇರಿದಂತೆ ಭೀಕರ ವಿಕೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದು ಅನ್ಯಾಯ ಎಂದು ನೇಪಾಳದ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ದಾನಕ್ಕಿಂತ ‘ಹವಾಮಾನ ನ್ಯಾಯ’ಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯ

ವಿಕೋಪ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಆಹಾರ, ಔಷಧಿ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆರವು ಮಾತ್ರ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ನೇಪಾಳ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ.

ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸೇತುವೆಗಳು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿದ್ದು, ‘ಲಾಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ಜಿಡಿಪಿಯ ಶೇ.10ರಷ್ಟು ನಷ್ಟ?

ನೇಪಾಳದ ವಿತ್ತ ಸಚಿವ ಸ್ವರ್ಣಿಮ್ ವಾಗ್ಲೆ ಅವರ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 4ರಿಂದ 5 ಶತಕೋಟಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜಿಡಿಪಿಯ ಸುಮಾರು ಶೇ.10ಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಳಗಲಿರುವ ನೇಪಾಳದ ಧ್ವನಿ

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನೇಪಾಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿಡಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ‘ಫಂಡ್ ಫಾರ್ ರೆಸ್ಪಾಂಡಿಂಗ್ ಟು ಲಾಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ತುರ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿಗೂ ನೇಪಾಳ ಮನವಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ದೊರೆತಿದ್ದರೂ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಹವಾಮಾನ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ನೇಪಾಳ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದ ನಿಲುವು ಏನು?

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ, ತಲಾವಾರು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ತಲಾವಾರು ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಸುಮಾರು 17 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಭಾರತದದ್ದು ಸುಮಾರು 3 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಭಾರತ ತನ್ನ ನಿಲುವಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.

ನೇಪಾಳದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಗ್ರಹಗಳು ಇದೀಗ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ನಷ್ಟ-ಪರಿಹಾರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.